16 September: Sarawak Tidak Pernah Lupa Sejarah, Perpaduan Jadi Kekuatan

KUCHING: Enam puluh tiga tahun telah berlalu, namun 16 September 1963 kekal terpahat sebagai tarikh yang membawa makna besar kepada Sarawak dimana hari lahirnya Malaysia dan peringatan bahawa kekuatan sebuah Persekutuan tidak dibina dengan memadamkan perbezaan, tetapi dengan menghormati sejarah, hak dan identiti setiap wilayah yang membentuknya.

Bagi Sarawak, Hari Malaysia bukan sekadar sambutan atau cuti umum. Ia adalah sejarah. Ia adalah identiti. Ia adalah amanah yang mesti dipertahankan.

Sarawak membawa sejarah, budaya dan masyarakatnya sendiri ke dalam pembentukan Malaysia. Sebab itulah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) terus diberi perhatian oleh Kerajaan Sarawak sebagai asas penting dalam hubungan antara Sarawak dan Persekutuan.

Namun perjuangan mempertahankan kepentingan Sarawak tidak seharusnya ditafsirkan sebagai penolakan terhadap Malaysia.

Sebaliknya, pendirian yang diketengahkan kepimpinan Sarawak ialah bahawa Malaysia akan menjadi lebih kukuh apabila semangat pembentukannya dihormati dan setiap wilayah dapat berkembang bersama secara adil.

Dalam perutusan Hari Malaysia 2026, Timbalan Premier Sarawak Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan menegaskan bahawa menghormati MA63 dan Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC) bermakna menghormati semangat Malaysia itu sendiri, sebuah Persekutuan yang diasaskan atas kepercayaan, rasa hormat serta pengiktirafan terhadap hak dan kepentingan semua pihak.

Tetapi kekuatan Sarawak bukan hanya terletak pada sejarah dan haknya.

Kekuatan terbesar Sarawak adalah rakyatnya.

Melayu, Melanau, Cina, Bidayuh, Iban, Orang Ulu dan puluhan masyarakat lain hidup bersama di bumi yang sama. Berbeza agama, bahasa dan adat, tetapi berkongsi sebuah rumah bernama Sarawak.

Masjid, gereja, tokong dan kuil tidak perlu menjadi simbol perbezaan yang memisahkan. Di Sarawak, kepelbagaian itu terus dipupuk sebagai sebahagian daripada kehidupan bermasyarakat.

Kerajaan Sarawak turut menjadikan keharmonian antara agama sebagai sebahagian daripada pendekatan pentadbirannya. Premier Sarawak Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg baru-baru ini menyifatkan Kompleks UNIFOR sebagai gambaran model keharmonian yang memperlihatkan bagaimana masyarakat berlainan agama boleh hidup dalam suasana saling menghormati.

Inilah wajah Sarawak yang mahu terus dipertahankan.

Bukan politik kebencian, bukan permusuhan kerana agama, bukan perpecahan kerana warna kulit tetapi sebuah masyarakat yang percaya bahawa perbezaan tidak perlu berakhir dengan perbalahan.

Malah, Indeks Perpaduan Nasional yang diumumkan pada Julai 2026 merekodkan Sarawak pada 0.791, lebih tinggi berbanding angka kebangsaan 0.701, satu petunjuk yang mencerminkan kekuatan hubungan dan sikap saling menghormati dalam masyarakat majmuk Sarawak.

Keharmonian itu bukan sesuatu yang boleh dianggap kekal dengan sendirinya. Ia perlu dijaga, dipupuk dan dipertahankan daripada unsur yang cuba menjadikan kaum atau agama sebagai garis pemisah.

Kerajaan Sarawak sendiri menegaskan bahawa kestabilan dan keharmonian sosial merupakan asas kepada pembangunan, keyakinan pelabur dan kemakmuran rakyat.

Sebab itu perjuangan Sarawak hari ini membawa dua amanah besar yang berjalan seiring iaitu mempertahankan hak Sarawak tanpa memecahkan Malaysia, dan mempertahankan perpaduan tanpa mengorbankan identiti Sarawak. Kedua-duanya tidak perlu bercanggah.

Sarawak boleh tegas mengenai MA63 sambil terus menjadi sebahagian daripada Malaysia. Sarawak boleh mempertahankan autonomi dan kepentingannya sambil bekerjasama dengan Kerajaan Persekutuan dan rakyat Sarawak boleh berbangga dengan identiti mereka tanpa perlu mengurangkan rasa kebersamaan sebagai rakyat Malaysia.

Itulah semangat sebenar Segulai Sejalai.

Hari Malaysia 2026 yang disambut di Sarawak membawa tema “Malaysia MADANI, Sarawak Maju Makmur” dengan semangat #SegulaiSejalai yang mencerminkan sebuah Malaysia yang kekuatannya datang daripada kemampuan Semenanjung, Sabah dan Sarawak bergerak bersama tanpa menghilangkan keunikan masing-masing.

16 September mengingatkan kita bahawa sejarah tidak sepatutnya dilupakan.

MA63 perlu terus difahami.

Hak perlu dihormati.

Keharmonian perlu dipelihara.

Dan pembangunan perlu dinikmati bersama.

Kerana Sarawak tidak perlu kehilangan identitinya untuk memperkukuh Malaysia.

Sebaliknya, Malaysia menjadi lebih lengkap apabila Sarawak dihormati sebagaimana sejarah pembentukan negara menghendakinya.

Dari Kuching hingga ke pedalaman Baram, daripada rumah panjang, kampung Melayu dan perkampungan Bidayuh hingga ke kawasan bandar yang dihuni masyarakat pelbagai kaum, ada satu warisan yang jauh lebih berharga daripada bangunan