Pelabuhan Bintulu Kembali Di Bawah Sarawak, Rundingan 3 Tahun Capai Kemuncak

KUCHING: Rundingan Kerajaan Sarawak yang diketuai Premier Sarawak, Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg, berhubung pengambilalihan Pelabuhan Bintulu mencapai kemuncaknya hari ini apabila pelabuhan strategik berkenaan diserahkan secara rasmi daripada Kerajaan Persekutuan kepada Kerajaan Sarawak.

Penyerahan itu menyempurnakan proses yang bermula sejak 30 Januari 2023 dan melibatkan rundingan antara Kerajaan Sarawak dengan Kerajaan Persekutuan mengenai aspek perundangan, pentadbiran, aset serta nilai pengambilalihan.

Kerajaan Sarawak akhirnya memperoleh pengambilalihan tersebut pada nilai RM1.8 bilion. Dalam ucapan pada April lalu, Abang Johari berkata tuntutan pampasan pada peringkat awal adalah RM4.8 bilion sebelum rundingan menghasilkan nilai RM1.8 bilion.

Pelabuhan Bintulu secara rasmi bertukar daripada pelabuhan Persekutuan kepada pelabuhan negeri berkuat kuasa 1 September 2026, sebelum penyerahan rasmi disempurnakan pada Hari Malaysia, 16 September.

Majlis berkenaan disaksikan Perdana Menteri, Dato’ Seri Anwar Ibrahim dan Abang Johari, dengan Menteri Pengangkutan Malaysia, Anthony Loke Siew Fook menyerahkan dokumen berkaitan kepada Timbalan Premier Sarawak merangkap Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan, Datuk Amar Douglas Uggah Embas.

Proses pengambilalihan melalui beberapa peringkat penting selepas hasrat Kerajaan Sarawak dinyatakan pada Januari 2023.

Kerajaan Persekutuan kemudian bersetuju membuka rundingan pada Oktober 2023, diikuti pemeteraian Memorandum Persefahaman pada 22 Mac 2024, penyelesaian aspek perundangan dan pentadbiran serta persetujuan nilai pengambilalihan.

Perjanjian Penyempurnaan dan penyerahan pampasan RM1.8 bilion dilaksanakan pada 21 Jun 2026 sebelum peralihan bidang kuasa berkuat kuasa pada 1 September.

Pengambilalihan itu selari dengan pendirian Kerajaan Sarawak bahawa kuasa berkaitan pelabuhan negeri mempunyai asas dalam Senarai Tambahan Negeri di bawah Jadual Kesembilan Perlembagaan Persekutuan. Dalam kenyataan rasmi terdahulu, Abang Johari turut menegaskan matlamat Sarawak adalah untuk menyelaraskan pengawalseliaan pelabuhan negeri dengan lebih berkesan.

Penyerahan hari ini turut melibatkan instrumen perundangan utama termasuk Perintah Pelabuhan-Pelabuhan (Penswastaan) (Pindaan Jadual) 2026, Perintah Lembaga Pelabuhan Bintulu (Pembubaran) (Tarikh Peletakhakan) 2026, selain penetapan tarikh kuat kuasa Akta 858 dan Akta 859.

Dengan penyempurnaan proses tersebut, tanggungjawab penyelarasan pembangunan Pelabuhan Bintulu kini berada di bawah Kerajaan Sarawak menerusi Kementerian Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan Sarawak serta Lembaga Pelabuhan Bintulu (Sarawak).

Operasi pelabuhan pula diteruskan oleh Bintulu Port Sdn. Bhd. di bawah rangka kerja kawal selia negeri.

Perubahan itu memberi Kerajaan Sarawak ruang untuk menyelaraskan Pelabuhan Bintulu dengan rangkaian pelabuhan lain di negeri ini serta perancangan lebih luas dalam sektor tenaga, perindustrian, perdagangan dan logistik. Kerajaan Sarawak sebelum ini turut meletakkan pengembangan peranan Pelabuhan Bintulu sebagai komponen penting dalam menghubungkan industri negeri dengan rantaian bekalan serantau dan global.

Penyempurnaan pengambilalihan Pelabuhan Bintulu merupakan hasil rundingan antara dua peringkat kerajaan, dengan pentadbiran Abang Johari mengetuai pendirian dan kepentingan Sarawak sepanjang proses tersebut.

Pada masa sama, peralihan bidang kuasa membawa tanggungjawab baharu kepada Kerajaan Sarawak untuk memastikan pelabuhan itu terus beroperasi secara cekap, kompetitif dan mampu menyokong pertumbuhan ekonomi negeri serta negara.

Tarikh penyerahan rasmi pada 16 September turut membawa simbolisme tersendiri apabila berlangsung serentak dengan Hari Malaysia.

Selepas lebih tiga tahun melalui rundingan, proses perundangan dan penyelesaian kewangan, Pelabuhan Bintulu kini memasuki lembaran baharu di bawah bidang kuasa Kerajaan Sarawak dengan perancangan masa depannya kini diselaraskan secara langsung oleh negeri.