RM1.5 Bilion Interim: Angka Diumum, Formula Masih Jadi Persoalan

KUCHING: Pengumuman pemberian khas interim RM1.5 bilion kepada Sarawak mungkin kedengaran besar, namun bagi rakyat biasa, persoalan lebih penting bukan sekadar jumlah yang diumumkan tetapi bagaimana angka itu dikira, berapa lama ia akan kekal dan bilakah formula muktamad akan dipersetujui.

Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengumumkan jumlah itu sempena sambutan Hari Malaysia di Kuching, meningkat daripada RM600 juta sebelum ini sementara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sarawak meneruskan rundingan mengenai formula pemberian khas.

Peningkatan RM900 juta sememangnya signifikan. Namun istilah “interim” sendiri menunjukkan RM1.5 bilion bukan penyelesaian muktamad.

Persoalannya mudah: mengapa RM1.5 bilion? Mengapa bukan RM1 bilion atau RM2 bilion? Apakah parameter yang menghasilkan angka tersebut?

Sebelum ini, Premier Sarawak Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg mencadangkan supaya pemberian khas dikaitkan dengan sebahagian hasil Persekutuan, termasuk lingkungan lima hingga 10 peratus sebagai asas perbincangan. Kerajaan Persekutuan pula menyatakan formula itu perlu mengambil kira kedudukan serta kemampuan kewangan negara.

Justeru, dari sudut rakyat marhaen, angka RM1.5 bilion sahaja belum menjawab persoalan mengenai mekanisme jangka panjang.

Hari ini RM1.5 bilion, tahun depan berapa?

Inilah persoalan yang paling praktikal.

Sekiranya jumlah itu masih interim, adakah Sarawak akan menerima RM1.5 bilion lagi tahun depan? Jika hasil negara meningkat, adakah jumlahnya turut meningkat? Jika keadaan fiskal Persekutuan berubah, bolehkah ia dikurangkan?

Tanpa formula muktamad, kepastian itu masih belum ada.

Sedangkan pembangunan Sarawak tidak boleh dirancang secara interim. Jalan raya, bekalan air, elektrik, sekolah, klinik, telekomunikasi dan infrastruktur luar bandar memerlukan perancangan bertahun-tahun serta sumber kewangan yang boleh diramal.

Angka boleh berubah. Formula memberikan kepastian.

Turut menarik perhatian ialah seloroh Perdana Menteri bahawa Sarawak sebenarnya tidak begitu memerlukan kenaikan berkenaan kerana kedudukan kewangannya kukuh, sebelum mengumumkan RM1.5 bilion atas “semangat persahabatan”.

Bagi rakyat, persahabatan tentunya dialu-alukan. Namun hubungan fiskal antara Kerajaan Persekutuan dan Sarawak bukan semata-mata persoalan siapa lebih memerlukan bantuan.

Sarawak mempunyai wilayah luas, penempatan berselerak dan keperluan pembangunan yang berterusan.

Sebab itu persoalan yang lebih substantif ialah apakah asas, formula dan mekanisme yang dipersetujui antara kedua-dua kerajaan.

Bukan sekadar angka di pentas

Rakyat Sarawak boleh menghargai tambahan RM900 juta itu sambil terus bertanya soalan yang munasabah.

Bagaimana RM1.5 bilion dikira?

Apakah formula muktamadnya?

Bilakah formula itu akan dipersetujui?

Adakah jumlah pada masa hadapan akan berkait secara langsung dengan hasil Persekutuan?

Dan akhirnya, adakah Sarawak akan mempunyai mekanisme kewangan yang boleh diramal atau perlu terus menunggu angka “interim” dari semasa ke semasa?

RM1.5 bilion tetap satu peningkatan yang nyata. Tetapi ia belum menutup persoalan pokok.

Bagi rakyat marhaen, pembangunan bukan interim. Keperluan jalan, air, elektrik, pendidikan dan kesihatan juga bukan interim.

Justeru, selepas angka RM1.5 bilion diumumkan, perhatian sewajarnya beralih kepada perkara yang lebih penting iaitu formula yang telus, jelas dan mampu bertahan untuk jangka panjang kerana pada akhirnya, rakyat Sarawak bukan sekadar mahu tahu berapa bilion yang diumumkan. Mereka mahu tahu atas formula apa jumlah itu ditentukan dan apakah kepastian untuk hari esok.